O Katedrze PEiESR

WSPOMNIENIE

 

Z wielkim żalem i bólem informujemy pracowników oraz studentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, że 20 listopada 2017 r. odeszła od nas Anna Jenik – doktor nauk ekonomicznych, wieloletni pracownik Katedry Polityki Ekonomicznej i Europejskich Studiów Regionalnych. W ciągu tych kilkudziesięciu lat – od 1970r. do 2011r. – wspólnie przeszliśmy przez kolejne ważne etapy rozwoju naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego Katedry, o czym świadczą zmiany jej nazwy, tytuły specjalności, wykładów i seminariów oraz wspólne konferencje i publikacje naukowe. W każdym z tych etapów dr Anna Jenik ma swój znaczący udział.

Dla rozwoju naukowego i dydaktycznego Katedry szczególnie ważne były zainteresowania naukowe Anny Jenik, związane z tematyką doktoratu, który obroniła w 1982 r., gdyż okazały się one inspirujące dla wszystkich. Jej praca doktorska pt. „Cele i narzędzia polityki regionalnej państwa kapitalistycznego na przykładzie Wielkiej Brytanii” zainicjowała jeden z ważnych obszarów badawczych Katedry. Z sukcesem był on rozwijany nie tylko w kolejnych wspólnych opracowaniach naukowych, ale przyczynił się do istotnego wzbogacenia oferty dydaktycznej dla studentów różnych typów studiów, także podyplomowych. Dr Anna Jenik po obronie pracy doktorskiej opracowała wykład na temat polityki regionalnej krajów Wspólnoty Europejskiej. Przy ówczesnym braku polskiego piśmiennictwa na tematy europejskie wykład miał charakter prekursorski. Jej starania przyczyniły się również do powołania studenckiego koła naukowego „Integracji Europejskiej”, którego była wieloletnią opiekunką. Warto zwrócić uwagę, że przełom lat 80. i 90. to był czas nie tylko ważnych przemian społeczno-gospodarczych i politycznych w państwach należących do Wspólnoty Europejskiej, ale również w państwach Europy Środkowej i Wschodniej. W tym czasie dr Anna Jenik opublikowała wiele artykułów naukowych z zakresu promowania rozwoju regionalnego i lokalnego w państwach WE. W książce pod redakcją prof. Bolesława Winiarskiego pt. „Problemy rozwoju regionalnego w polityce ekonomicznej” wydanej w 1994 r. zamieściła rozdział pt. „Polityka regionalna Unii Europejskiej (doświadczenia i perspektywy)”. Książka została wydana w ramach programu TEMPUS sfinansowanego ze środków UE. Należy podkreślić, że postępująca coraz ściślejsza współpraca Polski z krajami UE stała się zaczynem pogłębienia zainteresowań procesem przygotowań Polski do integrowania się z UE. Na rozwój tego kierunku badań w działalności dr Anny Jenik wskazuje wiele późniejszych publikacji traktujących o problemach procesu integracji. W szczególności dotyczą one zasad działania Funduszy Strukturalnych, polityki spójności oraz korzyści, które mogą osiągnąć nowe państwa członkowskie w okresie 2000-2006. Należy również przypomnieć, że dr Anna Jenik w tym czasie aktywnie współpracowała w dwóch projektach naukowo-badawczych prowadzonych przez pracowników Katedry, dotyczących rozpoznania uwarunkowań podnoszenia poziomu konkurencyjności regionów w Polsce w perspektywie integracji z UE. W książce wydanej pod red. prof. Mirosławy Klamut pt. „Konkurencyjność regionów”, zamieściła rozdział pt. „Nowe zasady działania funduszy strukturalnych i perspektywy rozwoju polityki regionalnej UE w latach 2000-2006”. Publikacje naukowe dr Anny Jenik z tego okresu nie tylko odnosiły się do analizy korzyści płynących z procesu integracji, ale podkreślały, że integracja polityczna i gospodarcza w Europie wymaga nieustannych przekształceń i dostosowań do zmieniających się również światowych warunków gospodarczych, politycznych i społecznych. Jej opracowania naukowe oparte były na studiowaniu bogatej literatury przedmiotu – polskiej, jak i zagranicznej oraz unijnych materiałów źródłowych. Zarówno Jej praca badawcza, jak i dydaktyczna rozwijała się w oparciu o wiedzę zdobytą na stażach naukowych, odbytych w uczelniach Wielkiej Brytanii oraz Francji (w ramach programu TEMPUS). Doświadczenie badawcze oraz wiedza pozwoliły na nawiązanie współpracy naukowej z ośrodkami akademickimi w Wielkiej Brytanii, zwłaszcza z uniwersytetami w Szkocji i Walii. W Polsce dr Anna Jenik współpracowała z Katedrą Polityki Ekonomicznej UMK w Toruniu, gdzie prowadziła wykłady na temat integracji europejskiej. Z całą mocą należy podkreślić, że główny nurt Jej zainteresowań naukowych oraz dydaktycznych ściśle związany był z programem naukowym i badawczym Katedry Polityki Ekonomicznej i ESR, którą przez wiele lat kierował prof. Bolesław Winiarski. Autorytet naukowy profesora B. Winiarskiego w polskim i europejskim środowisku naukowym przyczynił się do osiągnięć naukowych i dydaktycznych nie tylko dr Anny Jenik ale każdego z członków zespołu katedry. Efektem współpracy w ramach zespołu, obok przygotowania wielu opracowań naukowych, z pewnością było również przygotowanie podręcznika do przedmiotu „Polityka gospodarcza”. Wydanie podręcznika z 2002 roku liczyło 30 rozdziałów, 3 z nich są autorstwa Anny Jenik; ich treści świadczą o zainteresowaniach i obszernej wiedzy autorki. Należy w tym miejscu przytoczyć ich tytuły: R. 26: Unia Europejska – struktura instytucjonalna i zasady funkcjonowania”; R. 27: Wybrane kierunki polityki gospodarczej Unii Europejskiej; R. 28: Traktat z Maastricht – unia walutowa; Polska a Unia Europejska”. Łącznie stanowią one monografię o objętości ponad 100 stron. Podręcznik do polityki gospodarczej miał trzy wydania, z których każde było poprawione i poszerzone. W trzecim wydaniu (zmienionym, z 2006 roku) dr Anna Jenik była współautorką rozdziałów poświęconych Unii Europejskiej.

Ostatnie wydanie podręcznika zawiera wyniki badań i przemyśleń na temat funkcji instytucji publicznych oraz kierunków i narzędzi oddziaływania polityki gospodarczej w różnych systemach społeczno-gospodarczych w rozwiniętej gospodarce rynkowej. Książka prezentuje nie tylko historyczny dorobek nauki o polityce gospodarczej, ale także ustalenia i opinie własne autorów, w tym również dr Anny Jenik.

Pamiętamy wielogodzinne dyskusje nad treścią rozdziałów ostatniego wydania naszego podręcznika i z przekonaniem możemy stwierdzić, że Anna Jenik – doktor nauk ekonomicznych, orędowniczka rozwoju integracji europejskiej podjęłaby się również dziś oceny obecnych kierunków integracji w warunkach nasilonych procesów migracyjnych.

Dr Anna Jenik od połowy lat 70. prowadziła zajęcia dydaktyczne z kilku przedmiotów – polityki ekonomicznej, metod i technik planowania, polityki regionalnej, a po zainspirowaniu całej Katedry problematyką unijną prowadziła grupę przedmiotów specjalizacyjnych, związanych z różnymi aspektami integracji europejskiej. Z godną podziwu starannością przygotowywała zajęcia. Jej studentami były tysiące osób, w tym kilku późniejszych kolegów z Katedry.

Taką Anię Jenik chcemy pamiętać na zawsze – ambitną, dzielną, koleżeńską i pragnącą przyjaźni.

 

KATEDRA POLITYKI EKONOMICZNEJ I EUROPEJSKICH STUDIÓW REGIONALNYCH

Katedra jest jedną z najstarszych Katedr Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu – powstała w 1948 r. z inicjatywy profesora Włodzimierza Boernera (członka grupy ekonomistów i działaczy społeczno-gospodarczych, współpracowników Eugeniusza Kwiatkowskiego). Swoją silną pozycję wśród katedr polityki ekonomicznej na polskich uczelniach zaczęła umacniać w okresie, kiedy jej kierownikiem był profesor Bolesław Winiarski – specjalista w zakresie planowania regionalnego i przestrzennego, wieloletni ekspert w zespole rządowym do spraw Planu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, autor, a następnie współautor najpopularniejszych w kraju podręczników akademickich z polityki ekonomicznej.

Od lat 60. obszar badawczy Katedry zaczął się koncentrować na problematyce związanej z rozwojem regionów i polityką regionalną; w latach 1965-1973 Katedra uczestniczyła w międzynarodowym programie badań nad rozwojem regionalnym zainicjowanym przez Europejski Ośrodek Koordynacji Badań UNESCO, którego wyniki zostały później uwzględnione przez EWG w procesie kształtowania mechanizmów europejskiej polityki regionalnej. Po rozpoczęciu przez Polskę starań o przyjęcie do struktur europejskich, prace badawcze Katedry skupiły się również na problematyce oceny mechanizmów działania Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem ich skutków dla funkcjonowania przyszłych krajów członkowskich z Europy Środkowo – Wschodniej. Bogaty dorobek Katedry w zakresie badań nad gospodarką regionalną i europejską, prowadzonych pod kierunkiem profesora Bolesława Winiarskiego, przyczynił się do nadania  przez Komisję Europejską statusu Katedry Jeanna Monneta (1994 r.).

Obecnie Katedra rozwija badania naukowe z zakresu polityki regionalnej i polityki gospodarczej integrującej się Europy, wpisując się w ramy kierunku Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze. Celem działalności naukowej jest też analiza bieżących zjawisk społecznych, ekonomicznych i przestrzennych oraz ich wpływu na rozwój regionów i wzrost gospodarczy Polski. 

Kolejni Kierownicy Katedry:

1948-1967 – profesor Włodzimierz Boerner
1967-1995 – profesor Bolesław Winiarski
1995-2003 – profesor Ryszard Broszkiewicz
2003-2012 – profesor Mirosława Klamut
od 2012    – profesor UE Ewa Pancer-Cybulska